Dnia 12 października 1945 r. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej zerwał konkordat ze stolicą papieską. W następnym roku wprowadzono świeckie prawo małżeńskie i zniesiono obowiązek nauki religii w szko¬łach. W 1948 r. komuniści rozpoczęli nagonkę na Kościół polski, urządzając pokazowe procesy księży. Dnia 12 listopada 1948 r. papież Pius XII wyniósł biskupa lubelskiego Ste¬fana Wyszyńskiego do godności arcybiskupa - metropolity gnieźnień¬skiego i warszawskiego, a następnie prymasa Polski. Najmłodszy wów¬czas polski biskup (miał 47 lat) od samego początku zyskał duże uznanie hierarchów Kościoła w Polsce i wiernych. Wyszyński miał wziąć na siebie jarzmo duszpasterskiej posługi w warunkach ateizacji, terroru i walki władz państwowych z Kościołem. Jednak -jak pokazały następne dzie¬sięciolecia - posługę tę wypełnił wzorowo i godnie, przechodząc do hi¬storii jako „prymas tysiąclecia". Walka z Kościołem była zażarta i miał wpływ zarówno na sprawy kościelne jaki i sprawy polityczne. Dlatego właśnie to było takie ważne.
