Historia współczesna

Urząd Bezpieczeństwa

W 1944 r. utworzono Urząd Bezpieczeństwa (UB) stanowiący rodzaj policji politycznej. Kadrę aparatu bezpieczeństwa stanowili nie tylko Polacy. Wiele stanowisk obsadzano oficerami radzieckimi. Była to sa¬moistna siła, stojąca nie tylko ponad państwem, ale z czasem także ponad partią. Szacuje się, że w Polsce było wówczas około 150 tysięcy „cywil¬nych" informatorów i konfidentów, nie licząc oczywiście informatorów Milicji Obywatelskiej, powołanej specjalnym dekretem PKWN z 7 paź¬dziernika 1944 r., oraz wojskowych służb specjalnych. Procesy, zwłaszcza polityczne, były elementem integralnie związanym ze stalinizmem. Cechą wspólną procesów byty nieprawdziwe zarzuty sta¬wiane oskarżonym. Przyjmuje się, że tylko w latach 1950-1955 areszto¬wano w Polsce ponad 40 tysięcy osób, skazano 28 tysięcy, w tym około tysiąc osób na karę śmierci. Z początkiem 1952 r. powołano X Departament, zajmujący się spra¬wami wewnątrzpartyjnymi. Na jego czele stanął pułkownik Anatol Fejgin. Głównym zadaniem X Departamentu było tropienie „dywersji i szpiegostwa" w strukturach centralnych władz partyjnych i państwo¬wych. Wraz z Departamentem Śledczym i Głównym Zarządem Informa¬cji LWP X Departament okrył się najgorszą sławą, uczestnicząc w przy¬gotowaniu wielu prowokacji politycznych, stosowaniu brutalnych metod śledczych i tortur.